Zabytki i muzea w Tromsø

Według Visit Tromsø Tromsø to najdalej wysunięte na północ miasto, które przetrwało bombardowania i pożary drugiej wojny światowej. Dlatego w centrum wciąż stoi sporo drewnianych domów, najstarszy z 1789 roku. Większość muzeów leży na wyspie w niewielkiej odległości od siebie i dobrze wypełnia ciemne popołudnie albo dzień, w którym wiatr zamyka kolejkę.

Dwa symbole po drugiej stronie mostu

Dwie atrakcje znane większości odwiedzających leżą po stronie stałego lądu, w Tromsdalen. Katedra Arktyczna (Ishavskatedralen) z 1965 roku składa się z jedenastu betonowych paneli tworzących trójkąt, a zimą 2026 jest otwarta w godzinach 10:00–17:00, w środy i niedziele krócej. Około 15 minut dalej pieszo kolejka Fjellheisen wjeżdża na Storsteinen na wysokości 421 metrów i kursuje codziennie od 09:00 do północy. Obie mają własne strony z opisem dojazdu.

Polaria i historia polarna

Polaria określa się jako najdalej na północ wysunięte akwarium świata i największą atrakcję pod dachem w północnej Norwegii. Budynek z 1998 roku zaprojektowało biuro JAF arkitektkontor tak, by przypominał kry wypchnięte na ląd. W środku są brodatki, gatunek wyłącznie arktyczny: Bella i Mai San przybyły ze Svalbardu w 2003 roku, Vlad z francuskiego akwarium w 2024 roku. Są też foki pospolite, nerpa obrączkowana i kino panoramiczne z 21-metrowym ekranem. Trening fok odbywa się kilka razy dziennie według dziennego programu. Polaria jest otwarta codziennie od 10:00 do 17:00 i zaleca na zwiedzanie około dwóch godzin.

Polar Museum powstało w 1978 roku, pięćdziesiąt lat po tym, jak Roald Amundsen wyruszył z Tromsø w swoją ostatnią podróż wodnosamolotem Latham. Mieści się w dawnych budynkach celnych w Skansen, wszystkich wpisanych do rejestru zabytków, a stałe wystawy opowiadają o arktycznym traperstwie i zimowaniu, norweskich wyprawach polarnych i historii Svalbardu. Strona muzeum podaje godziny dzienne bez wskazania sezonu, dlatego przed wizytą warto sprawdzić oficjalną stronę.

Obok Polarii stoi MS Polstjerna, statek do polowań na foki z 1949 roku, który odbył 33 sezony łowieckie. Zimą jest zamknięty, a muzeum planuje ponownie go otworzyć w czerwcu 2027. Statek można oglądać z nabrzeża.

Muzeum uniwersyteckie i wystawy saamskie

Muzeum Arktycznego Uniwersytetu Norwegii powstało jako Tromsø Museum w 1872 roku, a od 1961 roku stoi w Folkeparken na południowym krańcu wyspy. Ma największą w Norwegii kolekcję przedmiotów saamskich, pokazywaną na stałych wystawach „Samekulturen” i „Sápmi – en nasjon blir til”. Od września 2026 do maja 2027 w każdy piątek o 13:00 odbywa się oprowadzanie po wystawach saamskich po angielsku. Kolejna stała wystawa, „Under lyset”, dotyczy badań zorzy polarnej.

Muzeum leży około 2,5 kilometra od centrum. Autobus 40 zatrzymuje się tuż przed nim, na przystanku „Tromsø Museum”, a autobus 33 jedzie do Telegrafbukta, około 300 metrów dalej. Nasza strona o kulturze saamskiej opisuje dokładniej zbiory i Tydzień Saamski w lutym.

Sztuka i fotografia

Perspektivet Museum mieści się przy Storgata 95, w Mackgården, zabytkowym drewnianym domu zbudowanym w 1838 roku dla rodziny kupieckiej Mack. Później, od 1911 do 2001 roku, był to Folkets Hus, a pisarka Cora Sandel mieszkała tu jako młoda kobieta. Muzeum pokazuje zmieniające się wystawy i ma około 500 000 historycznych fotografii.

Nordnorsk Kunstmuseum, muzeum sztuki północnej Norwegii, mieści się od 2002 roku przy Sjøgata 1, w budynku z 1915 roku zaprojektowanym przez Sørena Wiese Opsahla. Kolekcja liczy 2225 dzieł od XVII wieku do dziś, a w 2017 roku muzeum otrzymało tytuł Muzeum Roku. Dla dorosłych wstęp nie jest bezpłatny: potrzebny jest bilet, a osoby poniżej 18 lat wchodzą za darmo.

Kościoły w centrum

Katedra w Tromsø (Tromsø domkirke) przy Kirkegata 7 to neogotycki drewniany kościół ukończony w 1861 roku według projektu Christiana Heinricha Groscha. To jedyna drewniana katedra Kościoła Norwegii. Ma dwa organy, jedne zbudowane przez Clausa Jensena w 1863 roku, drugie zainstalowane w 2017 roku. Tu odbywają się późnowieczorne koncerty z listy wycieczek poniżej. Nie znaleźliśmy oficjalnych godzin zwiedzania, dlatego warto zapytać w parafii.

Katolicki Vår Frue kirke również ukończono w 1861 roku, w tym samym stylu neogotyckim i także z drewna, z około 150 miejscami. Przetrwał pożar miasta w 1969 roku, odnosząc tylko szkody od wody, a papież Jan Paweł II podczas wizyty w czerwcu 1989 roku mieszkał w domu biskupim przy Stortorget.

Skansen i stare drewniane domy

Skansen na północnym krańcu centrum to fortyfikacja zbudowana prawdopodobnie między 1000 a 1200 rokiem. Visit Tromsø nazywa jej wał najlepiej zachowanym tego typu w Norwegii, a najstarszy dom w tym miejscu, zbudowany w latach 1789–1793, to najstarszy udokumentowany budynek w centrum. Obok budynków muzealnych leży Tollbufjæra, ostatni naturalny brzeg, jaki pozostał w mieście. Po szerszym starym mieście najlepiej przejść się wzdłuż Sjøgata i Skippergata, gdzie rezydencje kupieckie pochodzą z około 1820 roku.

Mack i Ølhallen

Ludwig Markus Mack założył swój browar w Tromsø w 1877 roku, a firma nadal należy do rodziny. Nazywa się najdalej na północ wysuniętym browarem świata, ale produkcja wyprowadziła się z miasta w 2012 roku, a piwo warzy się teraz w Nordkjosbotn, około 70 kilometrów dalej. Przy Storgata 4 pozostała Ølhallen, otwarta od 1928 roku najstarsza piwiarnia w Tromsø, z 72 kranami. Zwiedzanie browaru prowadzi przez stare piwnice z 1877 roku i obejmuje degustację; terminy podaje oficjalna strona.

Biblioteka i planetarium

Biblioteka główna przy Grønnegata 94 to dawne kino Fokus z 1965 roku, z dachem w kształcie paraboloidy hiperbolicznej zaprojektowanym przez architekta Gunnara Haugena. Jest otwarta codziennie, więc można wejść, żeby się ogrzać i obejrzeć budynek od środka.

Nordnorsk vitensenter na kampusie uniwersyteckim prowadzi największe planetarium w Norwegii, z kopułą o średnicy 12,2 metra i 95 miejscami. Od 1 października 2026 do wiosny 2027 codziennie wyświetla „Extreme Auroras”, z seansami po angielsku i niemiecku, a bilet do planetarium obejmuje też wystawę tego samego dnia. Kampus leży około 40 minut pieszo od centrum, a połączenia autobusowe są dobre.

Godziny otwarcia zimą

Plan na burzowy dzień

Jeśli wiatr lub obfity śnieg odwoła wycieczkę, najlepiej zostać w centrum. Zacząć od Polarii o 10:00, gdy się otwiera, potem przejść do Skansen i Polar Museum na północnym krańcu centrum, a po drodze zajrzeć na piwo do Ølhallen przy Storgata. Po południu Perspektivet i muzeum sztuki są w centrum, ale w poniedziałki zamknięte. Dla chętnych na coś pod kopułą: film o zorzy w planetarium pokazuje zorzę polarną nawet w pochmurny dzień.